26 Απριλίου: Lesbian Visibility Day — γιατί η ορατότητα των λεσβιών μετράει

Το Lesbian Visibility Day, η Ημέρα Ορατότητας των Λεσβιών, γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 26 Απριλίου και έχει έναν απλό στόχο: να δούμε, να ακούσουμε και να μετρήσουμε τις λεσβίες γυναίκες εκεί που συνήθως λείπουν. Στα media, στην ιστορία, στη δουλειά, ακόμη και μέσα στην ίδια την queer κοινότητα. Η ορατότητα δεν είναι βιτρίνα. Είναι ο λόγος που ένα κορίτσι στη Θεσσαλονίκη μπορεί να πει «υπάρχουν κι άλλες σαν εμένα».

Η 26η Απριλίου είναι μία από τις πολλές ημέρες ορατότητας και μνήμης της χρονιάς. Αν θέλεις να τις έχεις όλες μαζεμένες, ρίξε μια ματιά στο LGBTQ+ ημερολόγιο με όλες τις ημέρες ορατότητας του Enola.

Τι είναι το Lesbian Visibility Day

Είναι μια μέρα αφιερωμένη στις λεσβίες: στις ιστορίες τους, στη δουλειά τους, στις σχέσεις και στις οικογένειές τους. Δεν είναι αργία ούτε «επίσημη» γιορτή με τελετές. Είναι μια αφορμή να μιλήσουμε για κάτι που συχνά περνά στο περιθώριο.

Στα social media το Lesbian Visibility Day γεμίζει φωτογραφίες ζευγαριών, ιστορίες coming out, προτάσεις για βιβλία και ταινίες. Αυτό είναι το πιο όμορφο κομμάτι του: κάθε ανάρτηση λέει σε κάποια που ακόμα διστάζει ότι δεν είναι μόνη.

Η μέρα αφορά κάθε γυναίκα και κάθε μη δυαδικό άτομο που νιώθει ότι η λέξη «λεσβία» τού ταιριάζει. Και ναι, αυτό περιλαμβάνει τις τρανς λεσβίες. Η ορατότητα που αφήνει κάποιες απέξω δεν είναι ορατότητα, είναι απλώς ένα άλλο είδος σιωπής.

Μην το μπερδέψεις με τη Διεθνή Ημέρα Λεσβιών στις 8 Οκτωβρίου. Είναι δύο διαφορετικές ημέρες με παρόμοιο πνεύμα, οπότε έχεις δύο αφορμές τον χρόνο αντί για μία.

Γιατί η ορατότητα των λεσβιών μετράει

Όταν μιλάμε για LGBTQ+ ανθρώπους, η κουβέντα συχνά γέρνει προς τους gay άντρες. Στις σειρές, στις ειδήσεις, ακόμα και στις αφίσες των πάρτι. Οι λεσβίες καταλήγουν να είναι «και αυτές», μια υποσημείωση. Αυτό έχει συνέπειες που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά.

Διπλή αορατότητα

Μια λεσβία βιώνει συχνά δύο επίπεδα αορατότητας: ως γυναίκα και ως queer άτομο. Οι σχέσεις της υποτιμώνται με φράσεις όπως «είστε απλώς κολλητές» ή «δεν έχεις βρει τον σωστό». Η ταυτότητά της αντιμετωπίζεται σαν φάση ή σαν φαντασίωση άλλων.

Πρότυπα που λείπουν

Αν δεν βλέπεις ποτέ μια ευτυχισμένη λεσβία σε ταινία, σε βιβλίο ή στον κύκλο σου, είναι πιο δύσκολο να φανταστείς το δικό σου μέλλον. Γι' αυτό κάθε ιστορία μετράει, ακόμα και η πιο απλή: δύο γυναίκες που πίνουν καφέ στην Αριστοτέλους χέρι χέρι χωρίς να το σκεφτούν δεύτερη φορά.

Ιστορία που σβήνεται

Πολλές λεσβίες έπαιξαν ρόλο στα κινήματα για τα δικαιώματα, στην τέχνη και στην επιστήμη, αλλά οι ιστορίες τους γράφτηκαν σπάνια με το όνομά τους. Η ορατότητα σήμερα είναι και ένας τρόπος να μη χαθούν οι ιστορίες του αύριο.

Lesbian visibility day στη Θεσσαλονίκη: πώς να το τιμήσεις

Δεν χρειάζεσαι μεγάλη εκδήλωση για να τιμήσεις τη μέρα. Μικρές κινήσεις φτάνουν, και μπορείς να τις κάνεις όποια μέρα του χρόνου.

• Δες μια ταινία με λεσβίες πρωταγωνίστριες. Ξεκίνα από τη λίστα μας με 10 λεσβιακές ταινίες για ένα τέλειο date night και κάλεσε την παρέα σου.
• Διάβασε ιστορίες αγάπης που άφησαν σημάδι. Στις LGBTQ+ ιστορίες αγάπης που άλλαξαν την ιστορία θα βρεις αφορμές για κουβέντα.
• Στήριξε λεσβίες δημιουργούς. Αγόρασε ένα βιβλίο, πήγαινε σε μια έκθεση, μοιράσου τη δουλειά μιας καλλιτέχνιδας που αγαπάς.
• Πες μια ιστορία, αν το θέλεις. Η δική σου, ή μιας γυναίκας που σε ενέπνευσε. Μόνο αν νιώθεις ασφάλεια και μόνο με τους δικούς σου όρους.
• Βγες με την παρέα σου. Μια βόλτα στη Νέα Παραλία το σούρουπο, ένα ποτό στα Λαδάδικα, και μετά χορός.

Όταν δεν είσαι λεσβία: τι μπορείς να κάνεις ως σύμμαχος

Η ορατότητα δεν είναι μόνο δουλειά των ίδιων των λεσβιών. Οι φίλοι/ες, οι συνάδελφοι και η υπόλοιπη queer κοινότητα έχουν ρόλο.

1. Άκου χωρίς να διορθώνεις. Αν μια φίλη σού πει πώς αυτοπροσδιορίζεται, δέξου τη λέξη που διάλεξε.
2. Σταμάτα τα «αστεία». Το «δεν έχει γνωρίσει τον κατάλληλο» δεν είναι πλάκα, είναι ακύρωση.
3. Μη σεξουαλικοποιείς. Οι σχέσεις μεταξύ γυναικών δεν υπάρχουν για να διασκεδάζουν τους άλλους.
4. Κάνε χώρο. Αν οργανώνεις κάτι, φρόντισε να ακούγονται και λεσβίες φωνές, όχι μόνο στις 26 Απριλίου.

Οι ίδιες αρχές ισχύουν και για τις αμφί γυναίκες, που συχνά ζουν ανάλογη αορατότητα. Για αυτό αφιερώνουμε ξεχωριστά κείμενα στην Ημέρα Ορατότητας Αμφί ατόμων.

Ένας χώρος όπου η ορατότητα είναι αυτονόητη

Το Enola Bar Club, στη Βαλαωρίτου 19, στον 2ο όροφο, είναι ανοιχτό κάθε μέρα από τις 23:30, 365 μέρες τον χρόνο. Δεν χρειάζεται κράτηση για μια κανονική έξοδο και δεν υπάρχει dress code: έλα όπως είσαι. Η είσοδος είναι για 18+, με ταυτότητα.

Το Enola λειτουργεί ως safer space, με μηδενική ανοχή στην παρενόχληση, στον ρατσισμό, στην τρανσφοβία και στο misgendering. Αν κάτι σε ενοχλήσει ή χρειαστείς βοήθεια μέσα στο μαγαζί, μίλα με την ομάδα του Enola. Αν είναι η πρώτη σου φορά, ο οδηγός μας για το Enola θα σου λύσει κάθε απορία.

Το Lesbian Visibility Day κρατάει μία μέρα, η ορατότητα όμως χρειάζεται όλο τον χρόνο. Ό,τι κι αν κάνεις στις 26 Απριλίου, κράτα το και για τις υπόλοιπες 364 μέρες.

Θες να μάθεις τι κάνουν άλλες οργανώσεις σε επίπεδο Ευρώπης για την ισότητα; Η ILGA-Europe είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης.