Ψυχική υγεία και queer νέοι: πού ζητάς στήριξη, ανώνυμα και γρήγορα

Αν κινδυνεύεις τώρα ή σκέφτεσαι να κάνεις κακό στον εαυτό σου, κάλεσε αμέσως το 112. Η ψυχική υγεία LGBTQ+ νέων δεν είναι πολυτέλεια ούτε «θέμα για αργότερα»: αν νιώθεις βάρος, μοναξιά ή φόβο, αξίζεις στήριξη σήμερα. Παρακάτω θα βρεις πού μπορείς να μιλήσεις γρήγορα και διακριτικά, από μια τηλεφωνική γραμμή μέχρι την κοινότητα, και πώς να κάνεις το πρώτο βήμα χωρίς να χρειάζεται να τα εξηγήσεις όλα.

Αν το χρειάζεσαι τώρα: 112, 1018, 10306

• 112: ο ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης. Κάλεσέ τον αν κινδυνεύει η ζωή σου ή η ζωή κάποιου άλλου.
• 1018: η γραμμή παρέμβασης για την αυτοκτονία της Κλίμακας. Μπορείς να καλέσεις και για τον εαυτό σου και αν ανησυχείς για κάποιο άλλο άτομο.
• 10306: η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, για όταν χρειάζεσαι να μιλήσεις με κάποιον που ξέρει να ακούει.

Δεν χρειάζεται να είσαι «αρκετά χάλια» για να πάρεις τηλέφωνο. Αν σε απασχολεί η ανωνυμία, ρώτα το από την αρχή της κλήσης: είναι απολύτως φυσιολογική ερώτηση. Η ψυχική υγεία αγγίζει κάθε μέρα του LGBTQ+ ημερολογίου ορατότητας και μνήμης, όχι μόνο τις μέρες που είναι αφιερωμένες σε αυτήν.

Γιατί η ψυχική υγεία LGBTQ+ νέων θέλει ιδιαίτερη φροντίδα

Το να είσαι queer δεν είναι πρόβλημα. Το βάρος έρχεται συνήθως απ' έξω: πειράγματα στο σχολείο ή στη σχολή, σιωπή ή ένταση στο σπίτι, το άγχος του αν και πότε θα κάνεις coming out, η αίσθηση ότι πρέπει να προσέχεις συνέχεια τι λες και σε ποιον. Αυτή η συνεχής επαγρύπνηση έχει όνομα, minority stress, και κουράζει.

Αν αναγνωρίζεις κάτι από αυτά, δεν σημαίνει ότι κάτι «χαλάει» σε σένα. Σημαίνει ότι κουβαλάς πολλά και αξίζει να μη τα κουβαλάς μόνος/η. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αντιμετωπίζει την ψυχική υγεία ως κομμάτι της συνολικής υγείας, όχι ως κάτι δευτερεύον. Έχουμε γράψει περισσότερα στο κείμενο γιατί η κουβέντα για την ψυχική υγεία είναι απαραίτητη για την LGBTQ+ κοινότητα.

Πού ζητάς στήριξη, βήμα βήμα

Δεν υπάρχει μία «σωστή» πόρτα. Διάλεξε αυτή που σου φαίνεται πιο εύκολη σήμερα. Για την ψυχική υγεία LGBTQ+ ατόμων συχνά βοηθάει ένας συνδυασμός: μια γραμμή για το «τώρα», ένα άτομο εμπιστοσύνης για την καθημερινότητα και, όταν νιώσεις έτοιμος/η, ένας/μία επαγγελματίας.

1. Τηλεφωνικές γραμμές. Το 1018 και το 10306 είναι ένα γρήγορο πρώτο βήμα όταν δεν ξέρεις από πού να ξεκινήσεις. Για άμεσο κίνδυνο, πάντα 112.
2. Η κοινότητα. Η Colour Youth (colouryouth.gr) είναι κοινότητα LGBTQ νέων με βάση την Αθήνα, και το Orlando LGBT+ (orlandolgbt.gr) ασχολείται με την ψυχική υγεία LGBT+ ατόμων. Οι υπηρεσίες και τα στοιχεία επικοινωνίας μπορεί να αλλάζουν, οπότε έλεγξε τα τρέχοντα στοιχεία στο site τους.
3. Επαγγελματίας ψυχικής υγείας. Αν ψάχνεις ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή/τρια, είναι απολύτως εντάξει να ρωτήσεις από την πρώτη επαφή αν έχει εμπειρία με LGBTQ+ άτομα. Αν σπουδάζεις, ρώτα και αν η σχολή σου προσφέρει υπηρεσία ψυχολογικής υποστήριξης.
4. Ένα άτομο που εμπιστεύεσαι. Φίλος/η, αδερφός/ή, καθηγητής/τρια. Δεν χρειάζεται να είναι ειδικός/ή για να σε ακούσει.

Κάθε διαδρομή είναι διαφορετική. Μια προσωπική ιστορία που δείχνει πόσο σημαντική είναι η σωστή στήριξη θα βρεις στο κείμενο για τη ζωή ενός trans ατόμου με διπολική διαταραχή.

Πώς να κάνεις το πρώτο τηλεφώνημα

Το πιο δύσκολο κομμάτι είναι συνήθως τα πρώτα δέκα δευτερόλεπτα. Μερικά πράγματα που βοηθούν:

• Ξεκίνα απλά. «Δεν ξέρω ακριβώς τι θέλω να πω, αλλά δεν είμαι καλά» είναι μια τέλεια πρώτη φράση.
• Γράψε δυο λέξεις πριν καλέσεις. Τι σε βαραίνει, από πότε, τι θα ήθελες να αλλάξει.
• Βρες έναν ήσυχο χώρο όπου νιώθεις ότι δεν σε ακούνε, ακόμα κι αν είναι μια βόλτα στη Νέα Παραλία.
• Δεν χρωστάς εξηγήσεις για την ταυτότητά σου. Λες όσα θέλεις, όποτε θέλεις.
• Αν δεν ταίριαξε η πρώτη κουβέντα, δοκίμασε ξανά. Ένα κακό τηλεφώνημα δεν σημαίνει ότι η βοήθεια δεν είναι για σένα.

Αν ανησυχείς για κάποιο φιλικό σου πρόσωπο

Ίσως δεν είσαι εσύ που δυσκολεύεσαι, αλλά κάποιο άτομο δίπλα σου. Δεν χρειάζεται να έχεις τις απαντήσεις. Χρειάζεται να είσαι εκεί.

• Ρώτα ευθέως και ήρεμα πώς είναι, και άκου χωρίς να διορθώνεις.
• Μην υπόσχεσαι μυστικότητα αν η ζωή του/της κινδυνεύει. Σε αυτή την περίπτωση, 112.
• Πρότεινε να καλέσετε μαζί το 1018 ή το 10306.
• Φρόντισε και τον εαυτό σου. Η στήριξη κουράζει, και αυτό είναι φυσιολογικό.

Αν το άτομο είναι trans, ο οδηγός με 10 συμβουλές για να στηρίξεις έναν trans φίλο θα σου δώσει ιδέες. Κι αν είσαι γονιός, διάβασε τον οδηγό για γονείς μετά το coming out.

Μικρά πράγματα που κρατούν τη μέρα όρθια

Η ψυχική υγεία LGBTQ+ ανθρώπων δεν χτίζεται μόνο σε γραφεία και τηλέφωνα. Χτίζεται και σε μικρές, καθημερινές στιγμές:

• Ένας ή δύο άνθρωποι με τους οποίους μπορείς να είσαι ολόκληρος/η ο εαυτός σου.
• Χώροι όπου δεν χρειάζεται να προσέχεις τι λες, από μια ομάδα κοινότητας μέχρι μια queer βραδιά.
• Ύπνος, φαγητό, μια βόλτα στο φως, όσο απλό κι αν ακούγεται.
• Λιγότερο scrolling σε μέρες που τα social media σε πληγώνουν.

Στο Enola, στη Βαλαωρίτου 19, ισχύει πολιτική safer space με μηδενική ανοχή σε παρενόχληση, ρατσισμό, τρανσφοβία και misgendering. Αν κάποια βραδιά δεν νιώθεις καλά ή χρειάζεσαι βοήθεια μέσα στον χώρο, μίλα στην ομάδα του Enola. Αν μόλις ήρθες στην πόλη για σπουδές, ο οδηγός για queer φοιτητές και φοιτήτριες στη Θεσσαλονίκη θα σε βοηθήσει να βρεις τη δική σου παρέα.

Δεν είσαι μόνος, δεν είσαι μόνη. Και αν σήμερα είναι δύσκολη μέρα, θυμήσου ξανά: 112 για άμεσο κίνδυνο, 1018 και 10306 για να μιλήσεις.