Γάμος και υιοθεσία: τι σημαίνει στην πράξη η απόφαση του ΣτΕ για τις ουράνιες οικογένειες

Μετά την απόφαση του ΣτΕ, ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών και η υιοθεσία παραμένουν κανονικά ανοιχτά, όπως τα όρισε ο νόμος 5089/2024. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε τον νόμο συνταγματικό, και αυτό σημαίνει σταθερότητα για τις ουράνιες οικογένειες: οι γάμοι που έγιναν ισχύουν και οι διαδικασίες συνεχίζονται. Τα κενά του νόμου όμως δεν έκλεισαν. Δες τι αλλάζει στην πράξη και τι όχι.

Τελευταίος έλεγχος: 21 Μαρτίου 2026. Σημείωση: δεν αποτελεί νομική συμβουλή — για τη δική σου περίπτωση μίλα με δικηγόρο.

Για τη συνολική εικόνα, δηλαδή γάμο, υιοθεσία και ταυτότητα φύλου, ξεκίνα από τον οδηγό μας για τα δικαιώματα LGBTQ+ στην Ελλάδα το 2026.

Τι έκρινε το ΣτΕ για τον γάμο ομόφυλων

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της χώρας, εξέτασε τον νόμο 5089/2024, που ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο του 2024 και άνοιξε τον πολιτικό γάμο και την υιοθεσία στα ομόφυλα ζευγάρια. Το συμπέρασμά του: ο νόμος είναι συνταγματικός.

Η απόφαση έγινε γνωστή τον Μάρτιο του 2026. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, πρόκειται για την απόφαση 392/2026. Με απλά λόγια, το ανώτατο δικαστήριο δεν βρήκε λόγο να «ρίξει» τον νόμο, οπότε αυτός συνεχίζει να εφαρμόζεται κανονικά.

Γιατί έχει σημασία

Όσο εκκρεμούσε το ζήτημα της συνταγματικότητας, πολλά ζευγάρια ζούσαν με ένα «κι αν;». Κι αν ακυρωθεί ο γάμος μας; Κι αν σταματήσει η υιοθεσία στη μέση; Η απόφαση του ΣτΕ για τον γάμο ομόφυλων απαντά σε αυτό το άγχος: ο νόμος στέκει. Για τις υπηρεσίες, επίσης, η εικόνα είναι πια καθαρή.

Τι σημαίνει στην πράξη για τον γάμο

Αν είστε ήδη παντρεμένοι/ες

Ο γάμος σας στηρίζεται σε νόμο που κρίθηκε συνταγματικός. Δεν χρειάζεται να κάνετε κάτι επειδή βγήκε η απόφαση. Το μόνο που προτείνουμε είναι να έχετε πάντα πρόχειρα επίσημα αντίγραφα των εγγράφων του γάμου σας για υπηρεσίες, τράπεζες και ταξίδια.

Αν σκέφτεστε να παντρευτείτε

1. Ξεκίνα από τον δήμο σου. Ρώτα ποια δικαιολογητικά χρειάζονται και πόσο χρόνο να υπολογίσετε.
2. Έλεγξε τα έγγραφα και των δύο. Αν ένας/μία από εσάς έχει ξένη υπηκοότητα, ρώτα από νωρίς τι επιπλέον ζητείται.
3. Κάντε μια κουβέντα με δικηγόρο πριν από τον γάμο για περιουσία, κατοικία και παιδιά, ειδικά αν η οικογένειά σας έχει ιδιαιτερότητες.

Ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών γίνεται στον δήμο, με πολιτικό γάμο, όπως για κάθε ζευγάρι που επιλέγει αυτόν τον δρόμο.

Υιοθεσία ομόφυλων ζευγαριών μετά την απόφαση

Το ίδιο ισχύει και για την υιοθεσία. Τα ομόφυλα ζευγάρια μπορούν να ξεκινήσουν τη διαδικασία υιοθεσίας ως ζευγάρι, με τα κριτήρια και τους ελέγχους που ισχύουν για κάθε υποψήφιο γονιό. Η απόφαση του ΣτΕ δεν άλλαξε τίποτα σε αυτό, απλώς το επιβεβαίωσε.

Αν είστε ήδη σε διαδικασία, συνεχίστε κανονικά και κρατήστε επαφή με τις αρμόδιες υπηρεσίες. Αν τώρα το σκέφτεστε, ενημερωθείτε από επίσημη πηγή και μιλήστε με δικηγόρο οικογενειακού δικαίου. Η υιοθεσία θέλει χρόνο για όλους, γι' αυτό η καλή προετοιμασία και μια παρέα που καταλαβαίνει κάνουν μεγάλη διαφορά.

Αν ο/η σύντροφός σου έχει ήδη παιδί

Πολλές ουράνιες οικογένειες έχουν ένα παιδί από προηγούμενη σχέση του ενός γονιού. Εδώ τα ερωτήματα είναι πιο σύνθετα, γιατί συχνά εμπλέκονται και άλλα πρόσωπα ή παλαιότερες αποφάσεις. Μη στηριχτείς σε γενικές απαντήσεις από το ίντερνετ. Ρώτα δικηγόρο ποιοι δρόμοι υπάρχουν για τη δική σας οικογένεια.

Τι δεν αλλάζει: τα κενά που μένουν

Η απόφαση επιβεβαίωσε τον νόμο, δεν τον επέκτεινε. Όσα δεν κάλυπτε πριν, δεν τα καλύπτει ούτε τώρα.

• Παρένθετη κύηση: η αλτρουιστική παρένθετη κύηση δεν είναι ανοιχτή για ζευγάρια ανδρών.
• Παιδιά που γεννήθηκαν πριν από τον νόμο: για ορισμένες οικογένειες παραμένουν θέματα αναγνώρισης και των δύο γονιών.
• Ειδικές περιπτώσεις: αν, για παράδειγμα, παντρευτήκατε ή αποκτήσατε παιδί στο εξωτερικό, ρωτήστε δικηγόρο πώς αντιμετωπίζεται η δική σας περίπτωση στην Ελλάδα.

Αν η οικογένειά σου βρίσκεται σε μία από αυτές τις περιπτώσεις, μην περιμένεις. Όσο πιο νωρίς έχεις καθαρή εικόνα, τόσο πιο εύκολα παίρνεις αποφάσεις.

Ένα σύντομο checklist για ουράνιες οικογένειες

1. Κρατήστε σε ασφαλές σημείο όλα τα επίσημα έγγραφα: γάμου, γέννησης, υιοθεσίας.
2. Φτιάξτε μια λίστα με ό,τι δεν είναι ξεκάθαρο για την οικογένειά σας.
3. Κλείστε ένα ραντεβού με δικηγόρο και πάρτε μαζί σας τη λίστα.
4. Αν μια υπηρεσία δυσκολευτεί, ζητήστε απάντηση γραπτώς και σημειώστε ημερομηνία και στοιχεία.
5. Ενημερώνεστε από πηγές που γράφουν ημερομηνία ελέγχου, όχι από παλιά posts.

Για την ευρωπαϊκή εικόνα των δικαιωμάτων των οικογενειών, η ILGA-Europe δημοσιεύει τακτικά στοιχεία και αναλύσεις.

Οι οικογένειες πίσω από την απόφαση

Πίσω από τους αριθμούς νόμων και αποφάσεων υπάρχουν άνθρωποι: δύο μαμάδες που ετοιμάζουν σχολικές τσάντες, δύο μπαμπάδες που περιμένουν ένα τηλεφώνημα από την υπηρεσία υιοθεσίας, παιδιά που απλώς θέλουν να γράφουν και τους δύο γονείς τους στη σχολική κάρτα. Γι' αυτούς η απόφαση του ΣτΕ για τον γάμο ομόφυλων σημαίνει κάτι πολύ απλό: ηρεμία.

Και αν η ηρεμία φέρνει γιορτή, η γιορτή θέλει χορό. Το Enola Bar Club, στη Βαλαωρίτου 19, είναι ανοιχτό κάθε μέρα από τις 23:30 για 18+. Για γαμήλιο πάρτι, γενέθλια ή μεγάλη παρέα, επικοινώνησε με την ομάδα του Enola από πριν, για να το οργανώσετε σωστά.

Για να γνωρίσεις καλύτερα αυτές τις οικογένειες, διάβασε το κείμενό μας για τις ουράνιες οικογένειες της Θεσσαλονίκης. Κι αν είσαι γονιός που μόλις άκουσε το coming out του παιδιού του, έχουμε έναν οδηγό για γονείς.