Ποια είναι η Judith Butler και γιατί πρέπει να την ακούσουμε τώρα;

Η φιλόσοφος Judith Butler έχει γίνει μία από τις πιο ισχυρές φωνές στη διεθνή συζήτηση γύρω από το φύλο, την ελευθερία και την αντίσταση. Σε έναν κόσμο όπου τα δικαιώματα των LGBTQ+ βρίσκονται υπό αυξανόμενη απειλή, η Butler θέτει το επείγον ερώτημα: Θέλουμε να ζούμε με ανοιχτή ή κλειστή καρδιά;

Το όνομά τους έχει από καιρό συνδεθεί με τη ριζοσπαστική σκέψη, ιδιαίτερα στη φεμινιστική, queer και trans θεωρία. Αλλά καθώς συνεχίζουν να μιλούν ενάντια στον αυταρχισμό και την πολιτιστική αντίδραση—όπως στη πρόσφατη συνέντευξή τους με το LiFO—η Butler αποδεικνύει ότι οι απόψεις τους είναι πιο επίκαιρες από ποτέ.

Τι είναι η ιδεολογία φύλου και γιατί είναι ένα "φάντασμα";

Η Judith Butler ορίζει τον όρο "ιδεολογία φύλου" ως μια μυθική κατασκευή—ένα φάντασμα που δημιουργείται και χειραγωγείται από εκείνους που αισθάνονται απειλή από τη διαφορετικότητα του φύλου. Αυτός ο όρος, υποστηρίζουν, δεν βασίζεται σε επιστημονική έρευνα ή πραγματικότητα. Αντίθετα, χρησιμοποιείται σαν όπλο, από συντηρητικούς και αντιδραστικές δυνάμεις για να δαιμονοποιήσουν τον φεμινισμό, τη queer θεωρία, και ιδιαίτερα τις trans και μη δυαδικές ζωές.

Η Butler αρνείται να δεχτεί το πλαίσιο ότι αυτό είναι απλώς μια "αντίδραση" στην πρόοδο. Για αυτούς, είναι μια σκόπιμη κουλτούρα διαγραφής. Όταν οι κυβερνήσεις προσπαθούν να εξαλείψουν τις σπουδές φύλου ή να περιορίσουν τα δικαιώματα των trans, δεν ανταποκρίνονται σε κάτι—προσπαθούν να επαναφέρουν μια χαμένη παγκόσμια τάξη βασισμένη σε αυστηρά δυαδικά πρότυπα και πατριαρχικό έλεγχο.

Γιατί η Butler πιστεύει σε μια κοινωνία με ανοιχτή καρδιά;

Στην καρδιά του οράματος της Butler βρίσκεται μια απλή αλλά βαθιά ιδέα: η ανθρώπινη πολυπλοκότητα αξίζει να επιβεβαιώνεται, όχι να καταπιέζεται. Μια κοινωνία με ανοιχτή καρδιά, όπως την περιγράφουν, είναι μια κοινωνία όπου αγκαλιάζουμε τους ανθρώπους σε όλη τη φυλετική και σεξουαλική τους διαφορετικότητα. Είναι μια κοινωνία που καλωσορίζει τους trans νέους, τους queer πρόσφυγες, τα ίντερσεξ σώματα, και εκείνους που δεν συμμορφώνονται με τα κανονιστικά ιδανικά.

Αυτό δεν είναι απλώς μια συναισθηματική μεταφορά—είναι μια πολιτική έκκληση για δράση. Θέλουμε να κλείσουμε τις καρδιές μας στον φόβο και το μίσος, ή να τις ανοίξουμε στην αλληλεγγύη και την αγάπη;

Μπορεί η αριστερά πραγματικά να αγνοήσει το φύλο και την ταυτότητα;

Οι επικριτές συχνά υποστηρίζουν ότι η σύγχρονη αριστερή πολιτική έχει απομακρυνθεί πολύ από τα "θέματα ταυτότητας", χάνοντας την εστίαση στην τάξη και την οικονομική δικαιοσύνη. Αλλά η Butler ανατρέπει αυτό το επιχείρημα. Για αυτούς, το φύλο είναι ένα πλαίσιο για την κατανόηση της ανισότητας. Οι ίδιες δομές που εκμεταλλεύονται την εργασία, επίσης ποινικοποιούν την queer ύπαρξη. Οι trans και queer μετανάστες δεν βιώνουν την καταπίεση μεμονωμένα—αντιμετωπίζουν συστημική βία σε κάθε διασταύρωση.

Να φανταστούμε τη δικαιοσύνη χωρίς να αναγνωρίζουμε το φύλο, τη φυλή και τη σεξουαλικότητα, υποστηρίζει η Butler, είναι σαν να αφήνουμε ανθρώπους πίσω. Δεν είναι μια απόσπαση. Είναι ο χάρτης.

Κινδυνεύει ο φεμινισμός να γίνει λιγότερο συμπεριληπτικός;

Η άνοδος των TERFs και SWERFs—αυτών που επικαλούνται τον φεμινισμό για να αποκλείσουν τα trans άτομα ή τους εργαζόμενους του σεξ—είναι βαθιά ανησυχητική για την Butler. Κατά την άποψή τους, αυτά τα κινήματα αναβιώνουν τον βιολογικό ουσιοκρατισμό στο όνομα της "προστασίας" των γυναικών. Αλλά τι γίνεται με τις trans γυναίκες; Τι γίνεται με τις queer femmes; Τι γίνεται με οποιονδήποτε το σώμα του δεν ταιριάζει σε ένα στενό, παρωχημένο πρότυπο;

Η Butler πιστεύει ότι κανείς δεν κατέχει το φύλο, και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να το ελέγχει. Ο πραγματικός φεμινιστικός αγώνας είναι ενάντια στη βία του κράτους, την οικονομική ανασφάλεια και τον πατριαρχικό έλεγχο—όχι ο ένας εναντίον του άλλου.

Πώς μπορούμε να πολεμήσουμε τον αυταρχισμό και να παραμείνουμε αισιόδοξοι;

Η Butler δεν ωραιοποιεί την κατάσταση του κόσμου. Ονομάζουν τις απειλές ξεκάθαρα: φασιστικά πάθη, οικολογική καταστροφή, αυξανόμενος εθνικισμός και συστημική βία. Αλλά βλέπουν επίσης ελπίδα—στις τοπικές συμμαχίες, τη διακρατική αλληλεγγύη και την αυξανόμενη αναγνώριση ότι οι αγώνες μας είναι αλληλένδετοι.

Αν θέλουμε ένα μέλλον όπου οι queer και trans ζωές ευδοκιμούν, θα χρειαστεί κάτι περισσότερο από ανοχή. Θα χρειαστεί θάρρος, ταπεινότητα και συλλογική αντίσταση.

Όπως είπε η Butler στην Αθήνα, σε μια στιγμή που παραμένει ζωντανή πολύ μετά το τέλος του χειροκροτήματος: Πρέπει να αποφασίσουμε—θέλουμε να ζούμε με ανοιχτή καρδιά, ή με κλειστή;