24 Μαΐου: Pansexual Visibility Day — τι σημαίνει πανσεξουαλικότητα

Η πανσεξουαλικότητα είναι η έλξη προς ανθρώπους ανεξάρτητα από το φύλο τους. Για ένα pansexual άτομο, το φύλο του άλλου δεν είναι αυτό που καθορίζει αν θα νιώσει έλξη. Στις 24 Μαΐου τιμάται το Pansexual & Panromantic Visibility Day, μια μέρα για να γίνουν ορατά τα pan άτομα, να σπάσουν οι μύθοι και να ακουστεί μια ταυτότητα που συχνά μπερδεύεται ή αγνοείται, ακόμη και μέσα στην ίδια την κοινότητα.

Η μέρα είναι μία από τις στάσεις του Μαΐου στο LGBTQ+ ημερολόγιο με τις ημέρες ορατότητας και μνήμης, λίγες μέρες μετά το IDAHOBIT στις 17 Μαΐου.

Τι σημαίνει πανσεξουαλικότητα

Το «pan» σημαίνει «όλα». Ένα pansexual άτομο μπορεί να νιώσει έλξη για άνδρες, γυναίκες, trans και non-binary άτομα, γιατί για αυτό το φύλο δεν είναι το κριτήριο. Αυτό που μετράει είναι ο άνθρωπος.

Προσοχή όμως: «μπορεί να ελκυστεί από όλα τα φύλα» δεν σημαίνει «ελκύεται από όλους». Ένα pan άτομο έχει γούστα, προτιμήσεις και όρια, όπως κάθε άλλος άνθρωπος.

Pansexual και panromantic

Η μέρα λέγεται Pansexual & Panromantic Visibility Day, και η διάκριση έχει νόημα. Η σεξουαλική έλξη και η ρομαντική έλξη δεν συμπίπτουν πάντα. Κάποιος/α μπορεί να είναι panromantic, δηλαδή να ερωτεύεται ανεξάρτητα από το φύλο, και ταυτόχρονα να βιώνει διαφορετικά τη σεξουαλική έλξη, για παράδειγμα να είναι ace. Οι ταμπέλες υπάρχουν για να περιγράφουν, όχι για να περιορίζουν.

Πανσεξουαλικότητα και αμφιφυλοφιλία: ποια η διαφορά;

Είναι η πιο συχνή ερώτηση. Η αμφιφυλοφιλία περιγράφεται συνήθως ως έλξη προς περισσότερα από ένα φύλα. Η πανσεξουαλικότητα δίνει έμφαση στο ότι το φύλο δεν παίζει ρόλο στην έλξη.

Στην πράξη οι δύο όροι επικαλύπτονται, και πολλοί άνθρωποι θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν και τους δύο. Η σωστή απάντηση είναι απλή: ο όρος που χρησιμοποιεί κάποιος/α για τον εαυτό του/της είναι ο σωστός. Δεν είναι ανταγωνισμός ταμπελών. Τα pan και τα bi άτομα αντιμετωπίζουν συχνά τα ίδια στερεότυπα, όπως γράψαμε και στο άρθρο για το στίγμα που συνοδεύει ακόμη την αμφιφυλοφιλία. Το φθινόπωρο έχει και τη δική του μέρα γι' αυτό: το Bi Visibility Day στις 23 Σεπτεμβρίου.

Μύθοι για την πανσεξουαλικότητα που πρέπει να σταματήσουν

• «Είναι απλώς μια φάση.» Όχι. Η πανσεξουαλικότητα είναι ταυτότητα, όχι στάδιο πριν «αποφασίσεις».
• «Άρα σου αρέσουν όλοι.» Όχι. Το να μην είναι το φύλο κριτήριο δεν σημαίνει ότι δεν έχεις κριτήρια.
• «Δεν μπορείς να είσαι πιστός/ή.» Η πίστη σε μια σχέση δεν έχει καμία σχέση με τον σεξουαλικό προσανατολισμό.
• «Είναι μια νέα μόδα του internet.» Η λέξη μπορεί να ακούγεται πιο συχνά τελευταία, αλλά οι άνθρωποι που τη ζουν υπήρχαν πάντα. Απλώς τώρα έχουν πιο εύκολα όνομα γι' αυτό.
• «Αν είσαι σε σχέση με άτομο αντίθετου φύλου, δεν είσαι pan.» Η ταυτότητά σου δεν αλλάζει ανάλογα με το ποιον αγαπάς τώρα.

Η σημαία της πανσεξουαλικότητας

Η pan σημαία έχει τρεις οριζόντιες λωρίδες: ροζ, κίτρινη και γαλάζια. Αν τη δεις σε μια παρέλαση ή σε ένα bio, τώρα ξέρεις τι σημαίνει. Θέλεις να δοκιμάσεις πόσες ακόμη σημαίες αναγνωρίζεις; Το κουίζ στο τέλος του άρθρου είναι για σένα.

Pan στη Θεσσαλονίκη: ορατότητα και σύμμαχοι

Στη Θεσσαλονίκη, όπως και παντού, τα pan άτομα συχνά ακούνε «διάλεξε». Από την οικογένεια, από τα apps, μερικές φορές και από την ίδια την κοινότητα. Η ορατότητα ξεκινά από το να μη χρειάζεται να εξηγείς κάθε φορά από την αρχή ποιος/α είσαι.

Κι αν διαβάζεις αυτό το άρθρο και σκέφτεσαι «μήπως αυτό είμαι κι εγώ;», δεν χρειάζεται να βιαστείς. Δεν οφείλεις σε κανέναν μια οριστική απάντηση ή μια δημόσια ανακοίνωση. Μπορείς να δοκιμάσεις τη λέξη πρώτα με τον εαυτό σου ή με ένα άτομο που εμπιστεύεσαι. Για το πότε και πώς, ρίξε μια ματιά στο άρθρο μας για το coming out στον δικό σου χρόνο.

Αυτό ακριβώς προσπαθεί να είναι ένας queer χώρος. Στο Enola, στη Βαλαωρίτου 19, η πολιτική safer space σημαίνει μηδενική ανοχή σε παρενόχληση και διακρίσεις. Δεν χρειάζεται να δηλώσεις τίποτα στην πόρτα. Χωρίς dress code, 18+ με ταυτότητα, κάθε μέρα από τις 23:30. Έλα όπως είσαι.

Πώς να είσαι σύμμαχος σε ένα pan άτομο

1. Πίστεψέ το. Όταν κάποιος/α σου πει ότι είναι pan, μην ζητήσεις αποδείξεις ή «πιο σαφή» απάντηση.
2. Μην το κάνεις αστείο. Το «pan, σαν τηγάνι;» το έχουν ακούσει χιλιάδες φορές. Ένα χαμόγελο αρκεί, και μετά προχώρα.
3. Μην υποθέτεις από τη σχέση. Ο/η σύντροφος κάποιου/ας δεν σου λέει τον προσανατολισμό του/της.
4. Χρησιμοποίησε τη λέξη. Όταν μιλάς για την κοινότητα, πες και «pan». Η ορατότητα ξεκινά από το λεξιλόγιο.
5. Μάθε περισσότερα. Οργανισμοί όπως η Human Rights Campaign έχουν χρήσιμο υλικό για σεξουαλικούς προσανατολισμούς και ταυτότητες.

Και μετά τις 24 Μαΐου, ο Ιούνιος έρχεται με όλα τα Pride. Η πανσεξουαλικότητα δεν χρειάζεται να είναι ορατή μόνο μία μέρα τον χρόνο.