10 Οκτωβρίου, World Mental Health Day: queer ψυχική υγεία χωρίς ταμπού

Αν κινδυνεύεις αυτή τη στιγμή, κάλεσε αμέσως το 112. Στις 10 Οκτωβρίου, την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, εμείς τα LGBTQ+ άτομα και οι σύμμαχοί μας έχουμε κάθε λόγο να μιλήσουμε ανοιχτά για όσα συνήθως κρατάμε μέσα μας. Το minority stress, η μοναξιά και η ντροπή δεν είναι προσωπική αποτυχία. Παρακάτω τα συζητάμε χωρίς ταμπού και σου λέμε πού μπορείς να βρεις στήριξη, σήμερα και όποια μέρα τη χρειαστείς.

Αν χρειάζεσαι στήριξη τώρα

• 112: για άμεσο κίνδυνο, για σένα ή για κάποιο άλλο άτομο.
• 1018: η γραμμή παρέμβασης για την αυτοκτονία της Κλίμακας.
• 10306: η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, για να μιλήσεις με κάποιον που ακούει.

Δεν χρειάζεται να έχεις «σοβαρό λόγο» για να καλέσεις. Αν θέλεις έναν πιο αναλυτικό οδηγό, διάβασε το κείμενό μας για το πού ζητάς στήριξη για την ψυχική υγεία, ανώνυμα και γρήγορα.

Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας: γιατί αφορά και εμάς

Η 10η Οκτωβρίου είναι μια μέρα για να θυμηθούμε ότι η ψυχική υγεία είναι υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας την αντιμετωπίζει ως κομμάτι της συνολικής μας ευημερίας, όχι ως κάτι για το οποίο ντρεπόμαστε. Στο LGBTQ+ ημερολόγιο ορατότητας και μνήμης η μέρα πέφτει ανάμεσα στο International Lesbian Day (8/10) και την Coming Out Day (11/10), και δεν είναι τυχαίο ότι ταιριάζουν.

Την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, εμείς τα LGBTQ+ άτομα έχουμε κάτι συγκεκριμένο να πούμε: πολλά από όσα μας βαραίνουν δεν ξεκινούν από μέσα μας, αλλά από τον τρόπο που μας αντιμετωπίζει ο κόσμος γύρω μας.

Minority stress: το βάρος που δεν φαίνεται

Minority stress λέγεται η επιπλέον πίεση που ζουν οι άνθρωποι που ανήκουν σε μια μειονότητα. Για τα queer άτομα μπορεί να είναι:

• Το να ελέγχεις συνέχεια αν είναι ασφαλές να κρατήσεις το χέρι του/της συντρόφου σου.
• Το να διορθώνεις ξανά και ξανά το όνομα ή τις αντωνυμίες σου.
• Το να ακούς αστεία που σε πληγώνουν και να μη λες τίποτα, για να μη γίνει «θέμα».
• Το να περιμένεις την αντίδραση της οικογένειας, της δουλειάς, της σχολής.

Κανένα από αυτά δεν είναι «υπερβολή». Είναι κουραστικά, και η κούραση αθροίζεται. Το να το αναγνωρίσεις δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με σένα. Σημαίνει ότι βλέπεις καθαρά τι κουβαλάς.

Το βάρος δεν είναι ίδιο για όλους. Τα trans και non-binary άτομα, οι νέοι και οι νέες που ζουν ακόμα με την οικογένεια, όσοι και όσες έρχονται από μικρότερες πόλεις ή χωριά, συχνά κουβαλούν περισσότερα. Αν είσαι σε μία από αυτές τις θέσεις, να ξέρεις ότι δεν είναι δική σου ευθύνη να τα αντέχεις όλα σιωπηλά.

Μοναξιά και η πίεση της «τέλειας» queer ζωής

Η queer ζωή έχει πολλή χαρά: παρέες που γίνονται οικογένεια, βραδιές που θυμάσαι χρόνια, ελευθερία. Έχει όμως και στιγμές μοναξιάς που σπάνια συζητάμε. Το scrolling σε προφίλ που μοιάζουν τέλεια, οι εφαρμογές γνωριμιών που σε κάνουν να νιώθεις «αριθμός», η σύγκριση σωμάτων.

Αν νιώθεις ότι το ποτό ή κάτι άλλο έχει γίνει ο μόνος τρόπος να χαλαρώσεις, ή ότι βγαίνεις έξω για να μη μείνεις με τις σκέψεις σου, αξίζει να το πεις σε κάποιον που εμπιστεύεσαι. Δεν είναι κατηγορία, είναι φροντίδα. Μια καλή αρχή είναι οι queer φιλίες που σε κρατούν όρθιο/α.

Ψυχική υγεία χωρίς ταμπού: μικρά βήματα για σήμερα

1. Πες το δυνατά, σε ένα άτομο. «Δεν είμαι καλά τελευταία» είναι αρκετό για αρχή.
2. Βρες κοινότητα. Η Colour Youth (colouryouth.gr) είναι κοινότητα LGBTQ νέων στην Αθήνα και το Orlando LGBT+ (orlandolgbt.gr) εστιάζει στην ψυχική υγεία. Έλεγξε τα τρέχοντα στοιχεία στο site τους.
3. Ψάξε επαγγελματία που σε σέβεται. Ρώτα από την αρχή αν έχει εμπειρία με LGBTQ+ ανθρώπους. Είναι δικαίωμά σου.
4. Φρόντισε τα βασικά. Ύπνος, φαγητό, λίγο φως, λιγότερη οθόνη σε δύσκολες μέρες.

Για περισσότερα, διάβασε και την κουβέντα μας για το γιατί η ψυχική υγεία είναι απαραίτητη συζήτηση για την LGBTQ+ κοινότητα.

Η κοινότητα ως χώρος φροντίδας

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας μάς θυμίζει ότι κανείς δεν τα βγάζει πέρα μόνος/η. Οι χώροι όπου μπορείς να είσαι ο εαυτός σου, χωρίς να προσέχεις κάθε λέξη, είναι κι αυτοί κομμάτι της φροντίδας.

Στο Enola, στη Βαλαωρίτου 19, ισχύει πολιτική safer space με μηδενική ανοχή σε παρενόχληση, ρατσισμό, τρανσφοβία και misgendering. Αν κάποια βραδιά δεν νιώθεις καλά ή χρειάζεσαι βοήθεια μέσα στον χώρο, μίλα στην ομάδα του Enola. Δεν θα σε κρίνει κανείς.

Αν ανησυχείς για κάποιο φιλικό σου πρόσωπο, δεν χρειάζεται να έχεις τις απαντήσεις. Ρώτα ήρεμα πώς είναι, άκου χωρίς να διορθώνεις και πρότεινε να καλέσετε μαζί το 1018 ή το 10306. Αν η ζωή του ή της κινδυνεύει, μην το κρατήσεις μυστικό: κάλεσε το 112.

Και αν σήμερα είναι από τις δύσκολες μέρες: 112 για άμεσο κίνδυνο, 1018 και 10306 για να μιλήσεις. Δεν είσαι μόνος, δεν είσαι μόνη.